Η Λάρισα ανακαλύπτει ξανά το Αρχαίο Θέατρο στο κέντρο της πόλης

Ηταν μια αργή διαδικασία που απαίτησε πολλά χρόνια ερευνών, ανασκαφών, γραφειοκρατίας, ζύμωσης με την κοινωνία, απαλλοτριώσεων, αναδιάταξης του δημοσίου χώρου. Αν το έργο αυτό είχε γίνει σε μια πόλη της Ιταλίας θα ήταν παγκοσμίως γνωστό. Αλλά, έστω… η Λάρισα είναι ήδη πολλαπλώς ωφελημένη καθώς πλέον έχει εμπλουτιστεί η αστική της ταυτότητα, έχει ενισχυθεί η πόλη ως προορισμός, καθώς προσφέρεται περισσότερο για περιηγήσεις και θεματικό τουρισμό, διευρύνοντας την ιστορική αυτοσυνειδησία της, και θέτει στόχους για το μέλλον ως μια αναδυόμενη μητρόπολη στην καρδιά της Ελλάδας. Τα οφέλη στην οικονομία, στον πολιτισμό και στην άυλη παρακαταθήκη (αστικός συμβολισμός και περηφάνια των κατοίκων) είναι προφανή.

Το 2022, ο Αθανάσιος Τζιαφάλιας είχε μεταβεί στα γραφεία της Φωτοθήκης Λάρισας του Ομίλου Φίλων της Θεσσαλικής Ιστορίας και είχε συνομιλήσει με τον συλλέκτη, ιστοριοδίφη, ιατρό Νίκο Παπαθεοδώρου, παρουσία του μέλους της Φωτοθήκης, Ευάγγελου Ρηγόπουλου, ο οποίος μαγνητοφώνησε τη συζήτηση. Διηγείται πολύ σημαντικά πράγματα από την εμπειρία του ως αρχαιολόγου ανασκαφέα του θεάτρου και σημειώνει πως είχε «κάνει λάθος ονομάζοντας το θέατρο της οδού Βενιζέλου ως Α΄». Το ονομαζόμενο «μικρό», το Β΄ Θέατρο, ήταν το κλασικό αρχαίο θέατρο της Λάρισας, «στο οποίο παίχθηκαν για πρώτη φορά τα μεγάλα έργα των αρχαίων συγγραφέων».

Το Α΄ Αρχαίο Θέατρο, που δεσπόζει πια στο κέντρο της πόλης, χτίστηκε στις αρχές του 3ου π.Χ. αιώνα και οι Ρωμαίοι το χρησιμοποίησαν ως αρένα. «Το οριστικό μπάζωμα του Α΄ Αρχαίου Θεάτρου και η ανέγερση κατοικιών άρχισε μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881», είχε διηγηθεί ο Αθ. Τζιαφάλιας στη Φωτοθήκη. «Πιο πριν είχε μπαζωθεί από τους Οθωμανούς, όταν κατασκεύαζαν το Μπεζεστένι τον 16ο αιώνα. Τα χώματα από την ισοπέδωση της κλειστής τουρκικής αγοράς, καθώς και τα κρημνίσματα της παλαιοχριστιανικής βασιλικής, τα έριξαν στο βάθος του θεάτρου. (…) Οταν καθάρισα το θέατρο, για να φθάσω κάτω στην ορχήστρα, βρήκα πάρα πολλά βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη. Μάλιστα, σ’ αυτή τη βασιλική πρέπει να είχαν χρησιμοποιηθεί και κιονίσκοι από τον πράσινο θεσσαλικό λίθο της Χασάμπαλης. Πιθανώς προέρχονταν από το τέμπλο του ναού. Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας έδωσαν οικόπεδα σε πρόσφυγες στην περιοχή αυτή και έκτισαν σπίτια και καταστήματα».