SOS για την κτηνοτροφία – Φόβοι για φέτα στα 20 ευρώ

Το οικονομικό χάσμα

Στο επίκεντρο της κυβερνητικής γραμμής βρίσκεται το πλέγμα των αποζημιώσεων, της ΚΥΑ 44441/2026 (ΦΕΚ Β’ 971) για το κεφάλαιο και των ΚΥΑ 337680/2025 και 206042/2026 για το διαφυγόν εισόδημα. Το πλαίσιο θέτει ανώτατα πλαφόν.

Συγκεκριμένα, για παραγωγικά αιγοπρόβατα προβλέπονται έως 250 ευρώ για καθαρόαιμα και έως 220 ευρώ για ημίαιμα, ενώ στους αναπαραγωγικούς κριούς τα ποσά φτάνουν τα 500 και 320 ευρώ αντίστοιχα. Συμπληρωματικά, θεσπίστηκε αφορολόγητη ετήσια ενίσχυση απώλειας εισοδήματος 70 ευρώ ανά ενήλικο ζώο (35 ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του 2026).

Στην πραγματικότητα, οι αριθμοί προσκρούουν σε ένα οικονομικό χάσμα. Η γενικευμένη έλλειψη παραγωγικών ζώων λόγω των θανατώσεων έχει εκτοξεύσει τις τιμές αντικατάστασης.

Παράλληλα, πληθαίνουν οι επισημάνσεις από ανθρώπους του χώρου ότι οι αποζημιώσεις δίνονται σε λάθος βάση. Η αυστηρά οριζόντια λογική εξισώνει ισοπεδωτικά όλες τις εκμεταλλεύσεις, ανεξάρτητα από την πραγματική τους συνεισφορά στην αγορά. Οπως τονίζεται, η δίκαιη προσέγγιση απαιτεί αξιολόγηση βάσει της μέσης παραγωγής της τελευταίας πενταετίας, ώστε να αναπληρώνεται το πραγματικό απολεσθέν εισόδημα.

Το αδιέξοδο εντείνεται και από τον παράγοντα του χρόνου. Μετά το «stamping-out» (καθολική θανάτωση) μεσολαβεί ένα νεκρό διάστημα τουλάχιστον δύο έως τριών ετών μέχρι να εισαχθούν νέα ζώα στην παραγωγή. Σε αυτό το διάστημα, τα 70 ευρώ της ενίσχυσης εξανεμίζονται. «Πρέπει να είμαστε 100% σίγουροι, για να προχωρήσουμε στην ανασύσταση» υπογραμμίζει ο κ. Αρσένος.

Προβληματισμός

Η μαζική απώλεια κοπαδιών όμως, αποτελεί βαρύ πλήγμα για τον κυρίαρχο των εξαγωγών, τη φέτα. Καθώς το ΠΟΠ αυτό προϊόν παράγεται τουλάχιστον από 70% πρόβειο γάλα, η έλλειψη της πρώτης ύλης πιέζει ασφυκτικά την εφοδιαστική αλυσίδα.

Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν πως η κρίση μπορεί να εκτινάξει την τιμή της φέτας από τα 12 με 14 ευρώ το κιλό στα 18 με 20 ευρώ το κιλό. Την ίδια στιγμή, το πρόγραμμα ορολογικών ελέγχων (153 εκμεταλλεύσεις ανά Περιφέρεια, με αιμοληψία σε 15 ζώα ανά κοπάδι) πυροδότησε έντονες αντιδράσεις, με τους κτηνοτρόφους να νιώθουν εκ προοιμίου ύποπτοι για παράνομους εμβολιασμούς.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ένα ζώο μπορεί να εμφανίζει αντισώματα εξαιτίας ασυμπτωματικής ή υποκλινικής μόλυνσης, έχοντας αναπτύξει φυσική ανοσία μετά από έκθεση στον ιό. Συνεπώς, η απλή οροθετικότητα δεν συνιστά τεκμήριο παράνομου εμβολιασμού, που επισείει ποινικές διώξεις και στέρηση αποζημιώσεων.

Το στοίχημα του 2035

Απέναντι στο αδιέξοδο, η επιστημονική κοινότητα προκρίνει στοχευμένη προστασία, ειδικά στο μέτωπο του αφθώδους πυρετού που «παρακμάζει» ένα ολόκληρο νησί. «Στη Λέσβο έπρεπε να προχωρήσουμε σε εμβολιασμό, σύμφωνα με το μοντέλο της Κύπρου» τονίζει ο κ. Αρσένος.

Προτείνεται η τεχνολογία εμβολίων διαφοροποίησης (DIVA), η οποία επιτρέπει τον σαφή διαχωρισμό εμβολιασμένων και μολυσμένων ζώων χωρίς να θυσιάζονται οι εξαγωγές, καθώς και ένα διβάθμιο πρωτόκολλο όπου το θετικό ορολογικό τεστ θα επιβεβαιώνεται υποχρεωτικά με μοριακό έλεγχο (PCR).

ΠΗΓΗ